مرا غرض ز نماز آن بود که یک ساعت * غم فراق تو را با تو راز بگزارم//
و گرنه این چه نمازی بود که من بی تو * نشسته روی به محراب و دل به بازارم
حضور قلب در نماز از دیدگاه حاج شیخ حسنعلی اصفهانی رحمه الله( معروف به نخودکی اصفهانی )
بدان ای عزیز که علماء بزرگ اسلام ، طریق تکمیل انسان را در این دو جمله خلاصه کرده اند: « التعظیم لأمر الله و الشفقه علی خلق الله » بزرگ داشتن اوامر الهی از قبیل نماز و روزه و محبت نسبت به مخلوق خداوند. ای عزیز آدمی را سفری بی نهایت و منزل هایی پرخوف و خطر و بی غایت در پیش است و بیشتر مردم از این راه بی پایان و تحصیل اسباب نجات از مهالک آن غافلند...
باری ای عزیز! اسرار نماز آن گاه حاصل شود که شش چیز حاصل باشد. اول: حضور دل. دوم: فهم کردن معانی قرائت و ذکر و تسبیح نماز. سوم: تعظیم. چهارم: هیبت. پنجم: امید. ششم: شرم.
وقتی جماعتی در محضر سلطانی حضور می یابند، آنهایی که چشم دارند وقتی سلطان می آید، او را مشاهده می کنند و به لوازمِ ادب رفتار می کنند. و آن هایی که کورند و سلطانی را نمی بینند وقتی به آنها گفته شد که سلطان آمده است، اگر چه سلطان را نمی بینند اما مودّب و با خضوع می ایستند...
مرا غرض ز نماز آن بود که یک ساعت غم فراق تو را با تو راز بگزارم
و گرنه این چه نمازی بود که من بی تو نشسته روی به محراب و دل به بازارم
نیکو است که قبل از مشغول شدن به نماز، این دعا که از اساتید و بزرگان شنیده شده است خوانده شود: « ربِّ أعوذ بک من همزات الشیاطین * و أعوذ بک ربِّ أن یحضرون* مومنون 98 و97- ربِّ أسألک حولا من حولک وقوّه من قوّتک و تأییدک حتی لاأری غیرک و لا أشاهد سواک. » یعنی خدایا سوال می کنم از تو انتقالی از انتقالات ترا که به وسیله آن از خیالاتِ فاسد انتقال و به نماز توجه کنم و سوال می کنم قوه ای از قوت های ترا که به وسیله آن نماز را به جا آورم زیرا که به قوه خود نمی توانم، و سوال می کنم از تو توفیقی از توفیق هایت را که به واسطه آن در نماز غیر تو و انوار جمال و جلال تو را مشاهده نکنم، یعنی ریا و نظر به مخلوق نباشد...