با توجّه به آثار ارزنده ای که روحیه مسؤولیت پذیری بر سعادت خانوادگی انسان دارد، شایسته است که هر یک از زن و مرد در صورت کمبود این روحیه، درصدد جبران آن برآیند.
در این زمینه عوامل فراوانی مؤثر است که به دو عامل اشاره می کنیم:
1. اعتماد به نفس
یکی از عوامل مهمّ تقویت روحیه مسؤولیت پذیری، اعتماد به نفس است. افرادی که دارای چنین روحیه ای هستند، در توانایی خود برای انجام مسؤولیت شک و تردید ندارند و همواره از مسؤولیتها استقبال می کنند و موفقیت خود را در گرو ایفای مسؤولیت می دانند. بر عکس، کسانی که فاقد اعتماد به نفس هستند، از قبول مسؤولیت طفره می روند، زیرا در توانایی خود در انجام مسؤولیت، دچار شک و تردید هستند و قبول مسؤولیت را با شکست، مساوی می دانند؛ بدین جهت از پذیرفتن مسؤولیت، شانه خالی کرده، از آن دوری می کنند.
برای اصلاح چنین افرادی باید روحیه اعتماد به نفس و مسؤولیت پذیری را در آنان تقویت کرد. چنین افرادی با انجام کارهایی که در توان آنهاست و کسب موفقیت در آن، بتدریج اعتماد به نفس پیدا می کنند، زیرا ایفای مسؤولیت منجر به استحکام شخصیت و موفّقیت آنها در زندگی می شود و زندگی را در کام آنها شیرین می کند. در نتیجه، برای قبول مسؤولیت شتاب بیشتری از خود نشان می دهند.
برای پرورش این روحیه در همسر نیز، می توان از طریق تشویق وی به انجام مسؤولیتها و ایجاد حسّ اعتماد به نفس به این هدف دست یافت.
2. تأثیر پذیری از همسر
عامل دیگری که موجب تقویت روحیه مسؤولیت پذیری انسان می شود، معاشرت با افراد مسؤولیت پذیر است، زیرا به واسطه تأثیر پذیری از روحیات دیگران، صفت مسؤولیت پذیری بتدریج در او تقویت می شود. روشن است که وجود چنین روحیه ای در انسان، موجب سرایت این صفت به همسر او خواهد شد و همچنین تأثیر فراوانی در مسؤولیت پذیری فرزندان آن خانواده می گذارد. برعکس، اگر انسان فاقد چنین روحیه ای باشد، اما از همسر خود انتظار داشته باشد که تمام مسؤولیتهای خود را بخوبی انجام دهد، توفیقی در این زمینه به دست نخواهد آورد.
بنابراین، لازمه ایجاد روحیه مسؤولیت پذیری در محیط خانواده این است که مردخانواده، بیش از هر کس این روحیه را در خود تقویت کند تا با گذشت زمان در همسر و فرزندان خود تأثیر گذارد.